ภาษีฟรีแลนซ์ 2569: ภ.ง.ด.90 คืออะไร คำนวณยังไง ต้องยื่นเมื่อไหร่

ถ้าคุณเป็นฟรีแลนซ์ในไทยและยังงงว่า "ภ.ง.ด.90" คืออะไร ต้องยื่นตอนไหน คำนวณยังไง บทความนี้สรุปให้แบบเข้าใจง่ายที่สุด พร้อมตัวอย่างคำนวณจริงจากรายได้ระดับกลาง

ภ.ง.ด.90 คืออะไร

ภ.ง.ด.90 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา สำหรับผู้มีเงินได้ประเภทอื่นนอกจากเงินเดือนอย่างเดียว (ถ้ามีเงินเดือนอย่างเดียวใช้ ภ.ง.ด.91) ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่ที่รับงานเป็นครั้งคราวหรือมีรายได้จากหลายทาง ต้องยื่นแบบนี้ทุกปีภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป (หรือยื่นออนไลน์ได้ถึงประมาณต้นเดือนเมษายน)

ใครต้องยื่นบ้าง

ถ้ามีรายได้รวมทั้งปีเกิน 60,000 บาท (โสด) หรือ 120,000 บาท (คู่สมรสยื่นรวม) มีหน้าที่ต้องยื่นแบบ แม้สุดท้ายคำนวณแล้วไม่ต้องเสียภาษีจริงก็ตาม เพราะเป็นการ "ยื่นแบบ" ไม่ใช่แค่ "เสียภาษี"

ตัวอย่างคำนวณจริง: ฟรีแลนซ์รายได้ 600,000 บาท/ปี

สมมติกราฟิกดีไซเนอร์ฟรีแลนซ์คนหนึ่งมีรายได้รวมทั้งปี 600,000 บาท จากงานรับจ้างออกแบบ (เงินได้ประเภท 40(2) หรือ 40(8) แล้วแต่ลักษณะงาน) คำนวณคร่าวๆ ได้ดังนี้:

จะเห็นว่าภาษีที่ต้องจ่ายจริงต่ำกว่าที่หลายคนกลัวไว้มาก เพราะ 150,000 บาทแรกของเงินได้สุทธิได้รับยกเว้นภาษี และช่วงถัดไปเสียแค่ 5-10%

เอกสารที่ต้องเตรียม

• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากลูกค้าทุกราย
• สรุปรายได้รวมทั้งปีจากทุกช่องทาง (โอนเงิน, invoice, statement)
• ใบเสร็จค่าลดหย่อนต่างๆ ถ้าเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงแทนแบบเหมา

เคล็ดลับ: กันเงินไว้ล่วงหน้า

วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือกันเงินประมาณ 3-8% ของรายได้แต่ละงวดไว้ในบัญชีแยกทันทีที่เงินเข้า แทนที่จะรอคำนวณตอนสิ้นปีแล้วต้องควักเงินก้อนใหญ่จ่ายทีเดียว ใช้เครื่องมือคำนวณด้านล่างเพื่อประมาณตัวเลขของตัวเองได้ทันที